Waarom bidden we?
Het gebed is een van de vijf zuilen van de islam. Je aanbidt Allaah, prijst Hem en vraagt Hem om leiding. Het keert iedere dag terug en heeft vaste tijden. Zo krijgt de aanbidding van Allaah een vaste plaats in je dag.
Voordat je begint
Zorg dat de gebedstijd is aangebroken, dat je ritueel rein bent en dat je kleding en gebedsplek schoon zijn. Draag kleding die de voorgeschreven lichaamsdelen bedekt. Richt je naar de Kabah in Mekka: de qiblah. De intentie zit in je hart; je hoeft haar niet hardop uit te spreken.
Hoeveel rakahs?
Een rakah is een gebedseenheid met staan, reciteren, buigen en twee neerknielingen. Hieronder staan de aantallen voor de vijf dagelijkse verplichte gebeden wanneer je niet op reis bent.
Het gebed, stap voor stap
We beginnen met twee rakahs, zoals het verplichte Fajr-gebed. Deze uitleg gaat uit van iemand die zelfstandig bidt en kan staan. Volg je een imam, volg dan zijn bewegingen zonder hem vooruit te gaan. De Arabische tekst is wat je uitspreekt; de uitspraak en betekenis helpen je bij het leren.
Er bestaan meerdere overgeleverde vormen van sommige uitspraken. Hieronder vind je telkens één vorm om mee te oefenen. Neem de tijd om de uitspraak te leren met iemand die het gebed kent.
Begin met de openingstakbir
Sta richting de qiblah. Weet in je hart welk gebed je gaat verrichten. Hef je handen tot ongeveer schouderhoogte en spreek de openingstakbir uit. Leg daarna je rechterhand over je linkerhand.
اللَّهُ أَكْبَرُ
UitspraakAllaahu akbar
BetekenisAllaah is de Grootste.
Spreek de openingsdua uit
Na de openingstakbir spreek je de openingsdua uit, voordat je al-Fatihah reciteert. Deze smeekbede is aanbevolen. Een korte overgeleverde vorm is:
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ
UitspraakSubḥānaka Allāhumma wa biḥamdika, wa tabāraka-smuka, wa taʿālā jadduka, wa lā ilāha ghayruk.
BetekenisVerheven bent U, o Allaah, en alle lof is aan U. Gezegend is Uw Naam en verheven is Uw majesteit. Niemand heeft het recht aanbeden te worden behalve U.
Deze smeekbede is aanbevolen; je spreekt haar niet opnieuw uit aan het begin van iedere rakah.
Zoek bescherming en reciteer al-Fatihah
Na de openingsdua zoek je bescherming bij Allaah. Daarna begin je met de recitatie van al-Fatihah.
Spreek de volgende woorden uit vóór je begint met reciteren. Deze uitspraak heet de istiadhah en is geen vers van al-Fatihah.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
UitspraakAʿūdhu billāhi mina-sh-shayṭāni-r-rajīm.
BetekenisIk zoek bescherming bij Allaah tegen de vervloekte satan.
Daarna: reciteer al-Fatihah
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
UitspraakBismi-llāhi-r-Raḥmāni-r-Raḥīm.
BetekenisIn de Naam van Allaah, de Meest Barmhartige, de Meest Genadevolle.
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
UitspraakAl-ḥamdu lillāhi Rabbi-l-ʿālamīn.
BetekenisAlle lof is aan Allaah, de Heer van de werelden.
الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
UitspraakAr-Raḥmāni-r-Raḥīm.
BetekenisDe Meest Barmhartige, de Meest Genadevolle.
مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
UitspraakMāliki yawmi-d-dīn.
BetekenisDe Heerser van de Dag van de Vergelding.
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
UitspraakIyyāka naʿbudu wa iyyāka nastaʿīn.
BetekenisU alleen aanbidden wij en U alleen vragen wij om hulp.
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
UitspraakIhdina-ṣ-ṣirāṭa-l-mustaqīm.
BetekenisLeid ons op het rechte pad.
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ
UitspraakṢirāṭa-lladhīna anʿamta ʿalayhim, ghayri-l-maghḍūbi ʿalayhim wa la-ḍ-ḍāllīn.
BetekenisHet pad van degenen die U hebt begunstigd, niet van degenen op wie de toorn rust en niet van de dwalenden.
آمِينَ
UitspraakĀmīn.
BetekenisO Allaah, verhoor dit.
Amin is geen vers van al-Fatihah. Het betekent: ‘O Allaah, verhoor dit.’ Je zegt het na al-Fatihah om Allaah te vragen de smeekbede om leiding in deze soerah te verhoren. Reciteer in de eerste twee rakahs daarna ook een soerah of verzen die je kent, zoals al-Kafirun in de volgende stap.
Reciteer Surah al-Kafirun
Na al-Fatihah reciteren we in dit voorbeeld Surah al-Kafirun. Je kunt ook een andere soerah of verzen reciteren die je kent. Begin met Bismi-llahi-r-Rahmani-r-Rahim.
قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ
UitspraakQul yā ayyuha-l-kāfirūn.
BetekenisZeg: O ongelovigen.
لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ
UitspraakLā aʿbudu mā taʿbudūn.
BetekenisIk aanbid niet wat jullie aanbidden.
وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ
UitspraakWa lā antum ʿābidūna mā aʿbud.
BetekenisEn jullie aanbidden niet wat ik aanbid.
وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ
UitspraakWa lā ana ʿābidun mā ʿabadtum.
BetekenisEn ik zal niet aanbidden wat jullie hebben aanbeden.
وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ
UitspraakWa lā antum ʿābidūna mā aʿbud.
BetekenisEn jullie aanbidden niet wat ik aanbid.
لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ
UitspraakLakum dīnukum wa liya dīn.
BetekenisVoor jullie is jullie godsdienst en voor mij is mijn godsdienst.
Buig voorover: ruku
Zeg Allaahu akbar en buig voorover. Leg je handen op je knieën en houd je rug recht. Blijf rustig in deze houding en zeg:
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ
UitspraakSubḥāna Rabbiya-l-ʿAẓīm.
BetekenisVerheven is mijn Heer, de Geweldige.
Zeg dit ten minste eenmaal; driemaal is aanbevolen.
Kom weer rechtop
Kom helemaal overeind. Wanneer je alleen bidt, zeg je tijdens het omhoogkomen de eerste uitspraak en daarna de tweede. Achter een imam zeg je bij het omhoogkomen Rabbana wa laka-l-hamd.
سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ
UitspraakSamiʿa-llāhu liman ḥamidah.
BetekenisAllaah verhoort degene die Hem prijst.
رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ
UitspraakRabbanā wa laka-l-ḥamd.
BetekenisOnze Heer, aan U is alle lof.
Kniel neer: sujud
Zeg Allaahu akbar en ga naar de neerknieling. Je voorhoofd en neus, beide handen, beide knieën en de tenen van beide voeten raken de grond. Zeg rustig:
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى
UitspraakSubḥāna Rabbiya-l-Aʿlā.
BetekenisVerheven is mijn Heer, de Allerhoogste.
Zeg dit ten minste eenmaal; driemaal is aanbevolen.
Zit tussen de twee neerknielingen
Zeg Allaahu akbar en kom rustig rechtop zitten. Zeg:
رَبِّ اغْفِرْ لِي
UitspraakRabbi-ghfir lī.
BetekenisMijn Heer, vergeef mij.
Zeg daarna Allaahu akbar en verricht een tweede neerknieling zoals bij de vorige stap, met dezelfde uitspraak. Hiermee is één rakah voltooid.
Reciteer Surah al-Ikhlas
Zeg Allaahu akbar en sta op voor de tweede rakah. Reciteer eerst opnieuw al-Fatihah. Daarna reciteren we in dit voorbeeld Surah al-Ikhlas. Begin met Bismi-llahi-r-Rahmani-r-Rahim.
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
UitspraakQul huwa-llāhu aḥad.
BetekenisZeg: Hij is Allaah, de Ene.
اللَّهُ الصَّمَدُ
UitspraakAllāhu-ṣ-ṣamad.
BetekenisAllaah, van Wie iedereen afhankelijk is en Die Zelf niets nodig heeft.
لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
UitspraakLam yalid wa lam yūlad.
BetekenisHij heeft niet verwekt en is niet verwekt.
وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ
UitspraakWa lam yakun lahu kufuwan aḥad.
BetekenisEn niemand is aan Hem gelijk.
Herhaal daarna stappen 5 tot en met 8: het buigen, het rechtop staan en de twee neerknielingen met het zitten ertussen. Blijf na de tweede neerknieling zitten voor de tashahhud.
Spreek de tashahhud uit
Spreek zittend de volgende woorden uit:
التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
UitspraakAt-taḥiyyātu lillāhi wa-ṣ-ṣalawātu wa-ṭ-ṭayyibāt. As-salāmu ʿalayka ayyuha-n-nabiyyu wa raḥmatu-llāhi wa barakātuh. As-salāmu ʿalaynā wa ʿalā ʿibādi-llāhi-ṣ-ṣāliḥīn. Ashhadu an lā ilāha illa-llāh, wa ashhadu anna Muḥammadan ʿabduhu wa rasūluh.
BetekenisAlle eerbewijzen, gebeden en goede woorden zijn voor Allaah. Vrede zij met u, o Profeet, en de barmhartigheid en zegeningen van Allaah. Vrede zij met ons en met de rechtschapen dienaren van Allaah. Ik getuig dat niemand het recht heeft aanbeden te worden behalve Allaah, en dat Muhammad Zijn dienaar en boodschapper is.
Bij een gebed van twee rakahs blijf je zitten en ga je verder met de volgende stap. Bij drie of vier rakahs volgt nu eerst het vervolg dat onderaan staat.
Vraag zegeningen voor de Profeet ﷺ (vrede en zegeningen van Allaah zij met hem)
Spreek in de laatste zithouding na de tashahhud deze zegening uit:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
UitspraakAllāhumma ṣalli ʿalā Muḥammadin wa ʿalā āli Muḥammad, kamā ṣallayta ʿalā Ibrāhīma wa ʿalā āli Ibrāhīm, innaka ḥamīdun majīd. Allāhumma bārik ʿalā Muḥammadin wa ʿalā āli Muḥammad, kamā bārakta ʿalā Ibrāhīma wa ʿalā āli Ibrāhīm, innaka ḥamīdun majīd.
BetekenisO Allaah, schenk Uw lof aan Muhammad en de familie van Muhammad, zoals U Uw lof schonk aan Ibrahim en zijn familie. U bent de Lofwaardige, de Glorierijke. O Allaah, zegen Muhammad en zijn familie, zoals U Ibrahim en zijn familie zegende. U bent de Lofwaardige, de Glorierijke.
Voor de afsluiting kun je ook een overgeleverde smeekbede uitspreken.
Sluit het gebed af
Draai je hoofd naar rechts en spreek de vredesgroet uit. Draai daarna naar links en herhaal dezelfde woorden:
السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ
UitspraakAs-salāmu ʿalaykum wa raḥmatu-llāh.
BetekenisVrede zij met jullie en de barmhartigheid van Allaah.
Bij drie of vier rakahs
Na de tashahhud in de tweede rakah sluit je het gebed nog niet af. Zeg Allaahu akbar en sta op. Verricht de derde rakah en bij een gebed van vier rakahs ook de vierde. Reciteer in deze rakahs al-Fatihah; een extra soerah is hier niet nodig.
Na de laatste rakah blijf je zitten. Spreek de tashahhud en de zegeningen voor de Profeet ﷺ (vrede en zegeningen van Allaah zij met hem) uit en sluit af met de vredesgroet naar rechts en links, zoals in de laatste drie stappen.