Terug naar Artikelen
FiqhAnas

Een repost maakt het niet halal

Over je verantwoordelijkheid bij het delen van beelden, het helpen verspreiden van verboden inhoud en het doorgeven van een goede boodschap zonder die beelden.

Een bericht opnieuw delen kost weinig moeite. Toch kies je daarmee wat via jouw account bij anderen terechtkomt. Dat iemand anders de oorspronkelijke foto of video heeft gemaakt, neemt die keuze niet weg. Wanneer een beeld iets toont wat niet verspreid hoort te worden, verandert een repost dat niet in iets toegestaans.

Wat je doorgeeft, verdient aandacht

Een nuttige tip, een treffende tekst of een herkenbaar verhaal kan je uitnodigen om meteen op delen te drukken. Bekijk eerst het hele bericht. De boodschap die je waardeert, kan samen met beelden worden verspreid die je zelf niet zou plaatsen. Ook die beelden neem je mee wanneer je het bericht ongewijzigd doorstuurt.

Deze herinnering gaat in het bijzonder over het openbaar delen van beelden waarop een vrouw toont wat zij tegenover niet-mahram mannen behoort te bedekken. Je eigen hijaab verandert de inhoud van zo’n afbeelding niet. Dezelfde verantwoordelijkheid voor het doorgeven geldt voor mannen die zulke beelden delen.

Bedekking en het bewaken van de blik

In Soerah an-Noor 24:31 worden gelovige vrouwen aangesproken op het bewaken van hun kuisheid en het tonen van hun versiering. Het vers draagt hun op de khimaar over de boezem te trekken en noemt tegenover wie versiering getoond mag worden. Een openbaar account is niet beperkt tot die kring. Een foto waarop bijvoorbeeld het haar onbedekt zichtbaar is, kan zo ook bij niet-mahram mannen terechtkomen.

Het voorgaande vers, an-Noor 24:30, draagt gelovige mannen op hun blikken neer te slaan en hun kuisheid te bewaken. Die eigen verantwoordelijkheid blijft bestaan. Tegelijk verdient de keuze om beelden voor anderen zichtbaar te maken aandacht. Kijken en verspreiden zijn afzonderlijke handelingen waarover je bewust kunt nadenken.

Ibn Baz over verspreiding en promotie

Shaykh Ibn Baz werd gevraagd naar het uitgeven van tijdschriften met onzedelijke inhoud. In zijn antwoord verbiedt hij zulke publicaties en noemt hij ook het meewerken eraan door te schrijven of ze te promoten. Hij onderbouwt dat met het verbod op samenwerking in zonde en overtreding. Zijn antwoord betreft dus zowel de uitgever als degene die helpt de inhoud verder te verspreiden.

Hij haalt daarbij al-Maa’idah 5:2 aan. Dit vers beveelt samenwerking in goedheid en godsvrees en verbiedt samenwerking in zonde en overtreding. Het principe vraagt aandacht voor de gevolgen van je bijdrage: wat help je door jouw handeling verder?

De toepassing op een repost is dat je een bericht opnieuw beschikbaar maakt voor jouw publiek. Dat is een hedendaagse toepassing van het besproken principe; Ibn Baz’ aangehaalde antwoord gaat over tijdschriften en kranten, niet over een specifieke knop op sociale media. De uitspraak ‘ik heb het niet zelf gemaakt’ beschrijft daarom slechts de oorsprong van het beeld, niet jouw aandeel in de verdere verspreiding.

De invloed van wat je deelt

In hetzelfde antwoord verwijst Ibn Baz naar Sahih Muslim 2674. Daarin leert de Profeet ﷺ (vrede en zegeningen van Allaah zij met hem) dat wie tot leiding oproept een beloning krijgt zoals degenen die hem daarin volgen, zonder dat hun beloning vermindert. Wie tot dwaling oproept, draagt overeenkomstig zonde zoals degenen die hem daarin volgen, zonder dat hun zonde vermindert.

Die overlevering spoort aan om zorgvuldig met invloed om te gaan. Zij geeft ons geen rekensom waarmee we op basis van weergaven de zonden van een concreet persoon kunnen vaststellen. Richt de aandacht op je eigen keuze en op wat je ermee bevordert. Een account kan ook een middel zijn om betrouwbare kennis en bruikbare herinneringen door te geven.

Deel de boodschap zonder het verboden beeld

Wanneer je vooral een tekst of advies wilt delen, kun je de inhoud in eigen woorden samenvatten en de bron vermelden. Je kunt ook zoeken naar een tekstversie of een geschikte oorspronkelijke bron. Zorg dat de betekenis behouden blijft en schrijf een eigen samenvatting niet toe als letterlijk citaat. Zo blijft de nuttige boodschap toegankelijk zonder het betreffende beeld opnieuw te tonen.

Controleer bij een gedeelde link ook welke voorbeeldafbeelding verschijnt. Wil je uitleggen waarom een bericht ongeschikt is, beschrijf dan het probleem zonder de bewuste beelden opnieuw breed te verspreiden. Voor een gewone herinnering is het meestal mogelijk om de inhoud te bespreken zonder een herkenbare persoon als negatief voorbeeld te gebruiken.

Kijk ook eens terug naar eerdere gedeelde berichten. Je kunt ongeschikte reposts verwijderen en waar nodig een eerdere onjuiste boodschap corrigeren. Laat die aandacht samengaan met een respectvolle houding tegenover anderen. De bedoeling is zorgvuldig omgaan met je eigen account en anderen op een goede manier adviseren.

Moge Allaah onze ogen beschermen, onze keuzes zuiveren en ons helpen te verspreiden waar Hij tevreden mee is.

والله أعلم

Bronnen

  1. QoraanSoerah an-Noor 24:31 — bedekking en versiering
  2. QoraanSoerah an-Noor 24:30 — het bewaken van de blik
  3. Ibn Bazجواب حول إصدار المجلات الخليعة — uitgeven en promoten van onzedelijke tijdschriften
  4. QoraanSoerah al-Maa’idah 5:2 — samenwerking in goedheid
  5. HadithSahih Muslim 2674 — oproepen tot leiding of dwaling