Terug naar Artikelen
Kennis vergarenAnas

Smeekbeden voor de zoeker naar kennis

Drie smeekbeden uit de Qoraan en de Sunnah om meer kennis, nuttige kennis en bescherming tegen kennis die geen baat brengt. Met Arabisch, uitspraak en Nederlandse betekenis.

Wie kennis zoekt, leest, luistert, stelt vragen en herhaalt. Daarbij kunnen we Allaah vragen om ons te helpen begrijpen en voordeel te hebben van wat we leren. De volgende drie smeekbeden richten onze aandacht op meer kennis, kennis die baat brengt en bescherming tegen kennis waarvan we geen nut hebben.

Bij iedere smeekbede staan de Arabische woorden, een benadering van de uitspraak en de Nederlandse betekenis. De uitspraak in Latijnse letters is een hulpmiddel; sommige Arabische klanken zijn daarmee niet precies weer te geven. Leer de woorden daarom waar mogelijk ook met iemand die de Arabische uitspraak beheerst.

Mijn Heer, vermeerder mijn kennis

In Soerah Ta-Ha draagt Allaah Zijn Profeet ﷺ (vrede en zegeningen van Allaah zij met hem) op om te zeggen:

رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا

Uitspraak bij het stoppen: Rabbi zidnie ‘ilmaa.

Mijn Heer, vermeerder mijn kennis.

Soerah Ta-Ha 20:114

Deze korte smeekbede is gemakkelijk te onthouden. Zij herinnert de zoeker naar kennis eraan om Allaah om vermeerdering te blijven vragen. Wat je al hebt geleerd, hoeft je niet het gevoel te geven dat je uitgeleerd bent. Je kunt blijven leren, vragen stellen en je begrip verdiepen.

Nuttige kennis, goede voorziening en aanvaarde daden

Umm Salamah overlevert dat de Profeet ﷺ deze smeekbede uitsprak na het ochtendgebed, bij het beëindigen ervan met de salaam:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا

Uitspraak: Allaahoemma innie as’aloeka ‘ilman naafi‘an, wa rizqan tayyiban, wa ‘amalan moetaqabbalaa.

O Allaah, ik vraag U om nuttige kennis, goede voorziening en aanvaarde daden.

Sunan Ibn Maajah 925

In deze woorden worden kennis, voorziening en daden samen genoemd. Je vraagt om kennis die nut heeft en om daden die worden aanvaard. Voor wie studeert, is dat een aanleiding om ook bij de toepassing stil te staan: wat kun je met het geleerde verbeteren in je aanbidding en je omgang met anderen?

Bescherming tegen kennis die geen baat brengt

Anas overlevert dat de Profeet ﷺ bescherming zocht tegen de volgende vier zaken en daarna de afsluitende zin uitsprak:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ، وَقَلْبٍ لَا يَخْشَعُ، وَدُعَاءٍ لَا يُسْمَعُ، وَنَفْسٍ لَا تَشْبَعُ

Uitspraak: Allaahoemma innie a‘oedhoe bika min ‘ilmin laa yanfa‘oe, wa qalbin laa yakhsha‘oe, wa doe‘aa’in laa yoesma‘oe, wa nafsin laa tashba‘.

O Allaah, ik zoek mijn toevlucht bij U tegen kennis die geen baat brengt, een hart dat niet nederig is, een smeekbede die niet wordt verhoord en een ziel die niet verzadigd raakt.

Sunan an-Nasaa’i 5470

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَؤُلَاءِ الْأَرْبَعِ

Uitspraak: Allaahoemma innie a‘oedhoe bika min haa’oelaa’il-arba‘.

O Allaah, ik zoek mijn toevlucht bij U tegen deze vier.

Sunan an-Nasaa’i 5470 — afsluitende zin

Leren met aandacht voor de betekenis

Begin bijvoorbeeld met het onthouden van één smeekbede en lees de betekenis erbij. Neem de tijd om de Arabische woorden zorgvuldig te oefenen. Het gaat er ook om te begrijpen wat je aan Allaah vraagt. Een opgeslagen afbeelding kan daarbij helpen, maar probeer de woorden eveneens uit het hoofd te leren.

De tweede overlevering noemt specifiek het ochtendgebed. Deze verzameling is geen voorgeschreven vaste reeks voor iedere les en kent hier geen vastgesteld aantal herhalingen. Praktische leerafspraken, zoals één tekst tegelijk oefenen, zijn hulpmiddelen om te onthouden en worden niet als een overgeleverde rituele volgorde gepresenteerd.

Laat het vragen om kennis samengaan met inspanning: volg betrouwbare uitleg, herhaal wat je leert en vraag naar wat je niet begrijpt. Denk na over een concrete toepassing van het geleerde. Zo krijgen je aantekeningen ook een plaats in je dagelijks handelen.

Moge Allaah onze kennis vermeerderen, haar nuttig voor ons maken en ons beschermen tegen kennis die geen baat brengt.

والله أعلم

Bronnen

  1. QoraanSoerah Ta-Ha 20:114 — Mijn Heer, vermeerder mijn kennis
  2. HadithSunan Ibn Maajah 925 — nuttige kennis, goede voorziening en aanvaarde daden
  3. HadithSunan an-Nasaa’i 5470 — bescherming tegen vier zaken